Mózg stanowi część ośrodkowego układu nerwowego, położoną we wnętrzu jamy czaszki. Zarządza, on wieloma funkcjami organizmu, takimi jak praca serca, zdolność chodzenia i biegania oraz myśleniem, emocjami i koncentracją.

Mózg składa się z trzech głównych części:

• przodomózgowia,
• śródmózgowia
• tyłomózgowia.

Przodomózgowie dzieli się na dwie połowy, które tworzą lewą i prawą półkulę mózgu.

Półkule mózgu

Półkule mózgu stanowią największą część przodomózgowia. Ich zewnętrzna powierzchnia jest pofałdowana i tworzy wiele zakrętów i bruzd, które znacznie powiększają jego powierzchnię. Większa część powierzchni mózgu jest głęboko ukryta w bruzdach..

Każda półkula mózgu dzieli się na płaty: czołowy, ciemieniowy, potyliczny i skroniowy. Nazwy ich pochodzą od sąsiadujących z nimi kości czaszki. Obie półkule łączy spoidło wielkie, skupisko wielu włókien położonych głęboko w bruździe środkowej.

Istota biała i szara

Półkule zbudowane są z położonej zewnętrznie kory (istoty szarej) i wewnętrznie położonego skupiska włókien nerwowych(istota biała).

Istota szara zbudowana jest z ciał komórek nerwowych, występuje w półkulach kory mózgu i móżdżku oraz w jądrach podkorowych.

Istota biała zbudowana jest z włókien nerwowych )(wypustek ciał komórek nerwowych)położonych poniżej kory. Tworzą one sieć łączących się ze sobą włókien, które mogą komunikować się z innymi obszarami mózgu i rdzenia kręgowego.

Bruzdy i fałdy

Bruzda środkowa mózgu biegnie od szczeliny podłużnej mózgu do bruzdy bocznej i stanowi granicę pomiędzy płatem czołowym a ciemieniowym. Bruzda przedśrodkowa leży z przodu przed bruzdą środkową i przebiega równolegle do niej, znajduje się w niej pierwotna kora ruchowa odpowiedzialna za ruchy celowe. W zakręcie środkowym leży pierwotna komora somatosensoryczna, która odbiera bodźce z ciała. Bruzdy ciemieniowo potyliczne leżące na przyśrodkowych powierzchniach obu półkul mózgu)są granicą między płatami ciemieniowymi a potylicznymi.

W bruździe ostrygowej mieści się pierwotna kora wzrokowa, gdzie powstają obrazy. Pierwotna kora słuchowa leży w tylnym odcinku szczeliny bocznej. Na powierzchni przyśrodkowej płata skroniowego, z przodu na zakręcie czołowym górnym leży pierwotna kora węchowa, odbierająca zapachy. Wewnętrznie od zakrętu przyhipokampowego leży hipokamp, który jest częścią układu limbicznego i odpowiada za pamięć. Obszary nadzorujące mowę leżą w półkuli dominującej (zwykle lewej). Ośrodek ruchowy mowy leży na zakręcie czołowym dolnym i ma zasadnicze znaczenie dla powstawania mowy.

Środkowa część przodomózgowia zawiera struktury, które otaczają komorę trzecią. Tworzą one międzymózgowie, w skład którego wchodzą wzgórze, podwzgórze, nadwzgórze i niskowzgórze zlokalizowane w obu półkulach. Wzgórze jest ostatnią stacją przekaźnikową dla informacji płynących z pnia mózgu i rdzenia kręgowego do kory mózgu. Podwzgórze mieści się pod wzgórzem na dnie międzymózgowia. Odpowiada ono za wiele mechanizmów homeostazy, kontroluje działanie przysadki mózgowej, która zwiesza się z jego podstawy.

Płat przedni przysadki wydziela substancję, które wpływają na nadnercza, tarczycę, gonady i wytwarza czynniki wzrostu.

Płat tylny produkuje hormony, które zwiększają ciśnienie krwi, zmniejszają wytwarzanie moczu i powodują skurcze macicy.

Podwzgórze wpływa również na układ współczulny i przywspółczulny i kontroluje temperaturę organizmu, apetyt i czujność.

Nadwzgórze jest względnie małą częścią grzbietowo – ogonową międzymózgowia, w której znajduje się szyszynka wytwarzająca melatoninę, zarządza ona kontrolą cyklu sen/czuwanie. Niskowzgórze leży poniżej wzgórza i obok podwzgórza. W strukturze tej znajdują się jądra, które kontrolują ruch.

Pień mózgu i móżdżek

Tylny odcinek międzymózgowia łączy się ze śródmózgowiem, które przechodzi w most i rdzeń przedłużony w tyłozmózgowiu. Śródmózgowie i tyłomózgowie zawierają włókna nerwowe łączące półkule mózgu z jądrami nerwów czaszkowych, a także z niższymi ośrodkami w pniu mózgu i rdzeniu kręgowym. Zawierają one również jądra nerwów czaszkowych. Większość tworu siatkowego, sieci włókien nerwowych leży w śródmózgowiu i tyłomózgowiu. W układzie tym znajdują się ważne ośrodki oddechowe, sercowe i naczynioruchowe.